Nordic Diyeti

Nordic Diyeti

NORDİC DİYETİ NEDİR?

 

Son 20 yıldır üzerinde araştırmalar yapılan ve geliştirilmeye çalışılan Nordic diyeti; İsveç, Danimarka, Finlandiya, Norveç, İzlanda gibi İskandinav ülkelerinin geleneksel beslenme tarzını benimsemiş bir beslenme biçimidir. Nordic diyeti, yerel ve mevsiminde tüketilen besin ağırlıklıdır. Ayrıca besinlerin taşınması sırasında besin değerlerinin kaybedilmesi ve besinlerin kalitesizleşmesi sebebi ile yerel üretimi destekler. Nordic diyetinin amacı salt kilo vermek değil aynı zamanda kişinin zihinsel ve fiziksel performansını da en üst seviyeye çıkartabilmektir.

Nordic diyeti kan yağ seviyesi, tip2 diyabet, obezite ve kanser üzerine olumlu etkileri olup kalp damar hastalıklarından korunmayı amaçlayan bir beslenme modelidir. İnsülin duyarlılığını arttırarak kilo kaybını kolaylaştırır ve kolesterolü düşürür.

Nordic diyeti birtakım temeller üzerine kuruludur. Bitki ve sebze gibi bitkisel besinler arttırılıp; et tüketimi azaltılır. Böylece kalorisi düşük bitkisel besinlerin tüketimiyle az kalorili fakat içeriğindeki lif dolasıyla doygunluk hissi yüksek bir beslenme sağlanmış olur. Ayrıca bitkisel besinlerin doymuş yağ oranı az, kalp damar hastalıklarının koruyucusu doymamış yağ oranı fazladır. Gerekli olan bir takım vitamin ve mineral eksiklikleri de bu bitkisel besinlerden sağlatılmaktadır.

Nordic diyetinde deniz ürünlerine de oldukça yer verilir ve günlük diyetin yüksek bir kısmı proteinden sağlanarak bireyin kilo vermesine ve kas kaybını önlemeye yardımcı olunur. Omega3 kaynağı olan balık tüketimi; kalp ve beyin gelişimi üzerine etkilidir. Ancak derin suda yüzen balıkların denizdeki ağır metalleri toplaması sebebi ile tüketilmesi istenmemektedir. Bu yüzden yüzeysel kısımda yüzen balıklar tercih edilir.

Kırsal alanlarda üretilen besinlerin tüketimi, yumuşak ve taneli meyveler, yabani bitkiler ve yabani hayvan etleri sağlığa yararlı besin öğelerini taşıdığı için bu diyette sıkça yer verilmiştir. Yeterli ve dengeli beslenmenin önemine tüm beslenme uzmanları dikkat çekmektedir. Nordic diyeti de bu ilkeyi esas almış ve tam tahıllı kaliteli karbonhidrat kaynaklarını da göz ardı etmemiştir. Çavdar, buğday gibi sodyumdan düşük tahılları ve İskandinav ülkelerine özgün Rugbrod ekmeğini diyetlerine sokmuştur. Pirinç yerine esmer pirinç ya da tam tahıllı makarna tercih edilir. Tercih ettikleri etleri ise Ren geyiği, Kanada geyiği gibi yine bu ülkelere özgü etlerdir. İskandınav ülkelerinin gelenekleri üzerine planlanmış Nordic diyetinde; liften, vitamin B6 dan ve demir ile magnezyumdan zengin olan patatesin önemli bir yeri vardır.

Bu diyette yer alan içeceklerden söz etmek gerekirse genellikle çay, su, kahve ve az yağlı süt, alkolsüz bira gibi alkolsüz içecekler tüketildiğini söyleyebiliriz.

Ülkemizdeki Akdeniz beslenme modeliyle de benzerlik gösterir. Akdeniz diyeti zeytin yağ tüketimini temel alır. Zeytin yağı tekli doymamış yağ asitleri ve polifenolik birleşikler açısından oldukça zengindir. Sebze ve meyveler iyi antioksidan besinlerdir kişiyi kalp damar hastalıklarından ve kanser gibi ciddi hastalıklardan korur. Tereyağı tüketimi yerine zeytin yağı kullanılması iyi kolesterolü (HDL) yükseltir, kötü kolesterolü (LDL) düşürür. Akdeniz diyetinde; Meyve, sebze ve tahıl tüketimi ön plandadır. Kırmızı et tüketimi haftada 1 kez, omega3 ten zengin balık tüketimi haftada 2-3 kezdir. Böylece Akdeniz diyeti liften zengin doyurucu; C vitamini, E vitamini, karotenoidler ve flavonoidler açısından zengin bir diyettir.

Akdeniz diyeti ile Nordic diyeti arasındaki temel farklılık diyetlerde kullanılan yağ çeşididir. Az öncede bahsettiğimiz gibi Akdeniz diyetinde zeytin yağı kullanılır ancak Nordic diyetinde Danimarka da kullanımı gelenekselleşmiş E vitamini kaynağı olan kanola yağı kullanılır. Kanola yağı, kolza tohumundan elde edilir. Zeytin yağı %14, Kanola yağı %6, tereyağı %50 oranında doymuş yağ içerir. Kalp damar hastalıklarından korunmak için doymuş yağ yerine doymamış yağ tüketimi önerilir. Bu yüzden Nordic diyeti ile Akdeniz diyetinin kalp damar hastalıklarından koruyucu diyetler olduğunu söyleyebiliriz. Tamamen alkolsüz içeceklerden oluşan Nordic diyetine karşın Akdeniz diyetinde karşımıza ılımlı alkol tüketimi çıkmaktadır. Akdeniz diyetinde günde 1 kadeh kırmızı şarap tüketilebilir. Kırmızı şarap içeriğindeki resveratrolün bireyi kalp ve damar hastalıklarından koruduğu bilinmektedir.

Akdeniz diyeti mi yoksa Nordic diyeti mi daha sağlıklıdır sorusu son zamanlarda sıklıkla akıllara gelmektedir. Yapılan çalışmalar iki diyet arasında anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. Ancak Türk insanın yemek kültürüne uyum sağlayabilmesi açısından Akdeniz diyeti daha uygundur. Akdeniz diyetine uygun besinler ülkemizde yetiştiği için daha ekonomik ve besinler tazedir. Nordic diyeti iskandınav ülkelerinde yetişen besinleri baz aldığı için Nordic diyetinin uygulanışı başka ülkelerde zordur ve pahalıdır.

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir