Glutamin

Glutamin

GLUTAMİN

 

Glutamin, vücudumuzda en fazla bulunan dışardan alınması zorunlu olmayan (esansiyel aminoasit) ve ağırlıklı olarak iskelet kasında sentezlenen, depolanan ve salgılanan bir aminoasittir. Ancak bazı durumlarda glutamin takviyesi kullanılması gerekebilir. Nitrojen açısından en zengin aminoasittir. Kasların protein sentezinde kullandığı nitrojenin yaklaşık %30-%35’ini oluşturmaktadır. Genellikle vücut geliştirme ve kas kütlesini korumayı amaçlayan sporcular arasında kullanılmaktadır. Glutaminin kas kütlesinin korunmaya ve bağışıklık sistemi üzerine olumlu etkileri vardır bu yüzden yaralanma ve ameliyat sonrası iyileşme döneminde kullanımı ile olumlu sonuçlar alınır. Travma, açlık, stres durumunda ve yoğun egzersiz yapan sporcularda glutamin seviyesi sürekli olarak düşüş görülmektedir ve neredeyse glutamin seviyesi yarıya düşer. Düşen glutamin seviyesini normal seviyelere çıkartabilmek için vücudumuzda en çok bulunan ve dışardan alınması zorunlu olmayan bu aminoasitin takviyesine ihtiyaç duyulur. Bu düşüş sporcuları üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı açık hale getirir ayrıca kuvvette ve dayanıklılıkta azalma ve iyileşme hızında yavaşlama görülür. Glutaminin sporcu sağlığı ve performans artırıcı etkilerine yönelik yapılan çalışmalar da birbirlerinden farklı sonuçlar alınmıştır. Fazladan tüketilen glutaminin fiziksel performansı arttırmadığı izlenmiştir. Bazı çalışmalar da ise glutaminin tek başına sporcu performansına etkisine ilişkin tam bir fikir birliği olmamasına rağmen glikoz, dallı zincirli aminoasit ve diğer aminoasitlerle kombine kullanılınca anlamlı performans artışı sağladığı görülmüştür. Fakat bunların yanında uzun süreli glutamin kullanımını kanser riskini arttırmaya neden olacağı düşünülmektedir. Glutamin; kalp, böbrek, karaciğer, beyin ve bağırsak gibi organlarda bulunur.

Glutamin, büyüme hormonu salgısını artırır. Salgısı uyarılan büyüme hormonun vücudumuzda bazı fizyolojik etkileri vardır. Bu hormon sporcuların vücudunda protein sentezini artırır, yağ yakımını hızlandırır, bağışıklık sistemini uyarır, kas büyümesini sağlar. Bağışıklık sistemini güçlenmesi sporcuların toparlanma döneminin hızlanmasına olanak tanır. Genellikle dayanıklılık sporu yapan sporcularda uzun süreli, yoğun egzersiz sonucu vücut direncinin düşmesi ve sık enfeksiyon geçirmelerinin sebebi kandaki glutamin seviyesinin azalmasıdır.

Glutamin, mTOR sinyalini uyarır ve bu sinyal kas boyutunu arttırmaya yöneliktir. Bu sebeple kas kütlesini arttırmak isteyen sporcular glutamini sık kullanmaktadır. Protein metabolizmasından sorumludur ve kaslardaki protein sentezini artırarak kas yıkımını engeller. Aşırı egzersiz sonucunda oluşan kas ağrılarını azaltır. Glutamin, glutatyonun yapı taşıdır ve glutatyon hasara uğramış hücrelerimizi koruyan güçlü bir anti-oksidandır.

Canlılığın sürdürülmesi ve biyokimyasal tepkilerin gerçekleşebilmesi vücudumuzdaki asit-baz dengesine bağlıdır. Sporcuların düzgün ve tam çalışan bir metabolik sisteme sahip olmaları sağlık ve performansları üzerinde etkilidir. Glutamin de asit-baz dengesinin düzenlenmesinde önemli rol alır.

Glutaminin glikoz ve elektrolit içeren gıda/içeceklerle tüketilmesi emilimini arttır. Bununla birlikte BCAA, sitrülin, N-asetilglukozamin (NAG) ile birlikte tüketiminin olumlu sonuçları görülmüştür.

Glutaminin dallı zincirli aminoasitler ile tüketilmesi sonucunda kas kütlesinin ve performansın arttığı belirtilmiştir. Bunun sebebi ise kas boyutunu arttırmaktan sorumlu olan mTOR sinyalinin aktivesi için BCAA’ lere  ihtiyaç duyulmasıdır.

Glutamin sitrülini taşıyarak arjinin ve nitrik okside dönüşmesine öncülük eder. Nitrik oksidin ve arjinin toparlanma dönemini hızlandırıcı, kas ağrılarını azaltıcı ve sporcu performansını arttırıcı gibi olumlu sonuçlarından bahsetmiştik. Bu yüzden glutaminin sitrülin ile birlikte tüketimi yararlı sonuçlar vermektedir.

Glutamin, glikoz ve N-asetilglukozamin (NAG) karışımı glutaminin emilimini ve sporcu metabolizmasını canlandırır.

Antrenman yapılacak günler dallı zincirli aminoasit (BCAA) metabolizmasını desteklemek ve su, elektrolit iletimini sağlamak için egzersiz sırasında ve sonrasında glutamin takviyesi kullanılabilir.

Çalışmalar sonucu kısa veya uzun süreli glutamin takviyesinin kullanımının insanlarda güvenilir olduğunu göstermektedir ve kilogram başına en fazla 0,3 gram glutamin alımının herhangi bir zehirli etki yaratmadığı belirtilmiştir. İnsan vücudunda doğal olarak bulunan bu aminoasidin ciddi bir yan etkisi bildirilmemiştir. Ancak aşırı dozdaki glutamin kullanımı istenmeyen etkilere neden olabilir. Kullanmadan önce doktorunuza veya diyetisyeninize danışmalısınız.

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir