D VİTAMİNİ

D VİTAMİNİ

D VİTAMİNİ

Vitamin D, vücuda vitamin D olarak veya vücut dokusundaki ön öğenin ultraviyole ışını aracılığı ile vitamin D’ye çevrilmesi ile alınabilir. D vitamini ihtiyacımızın yaklaşık olarak %90’ını güneş ışınları, %10’unu ise besinler aracılığı ile alabiliriz. D vitamini, güneş ışınları sayesinde deride sentezlenir ve kana geçer, oradan da yağ ve kas depolarında depolanır. Güneşlenme sırasında vitamin D oluşumu bazı unsurlara göre değişiklik gösterebilir. Bireylerin ten renginden yaşına; ışınların dik veya eğik gelmesi bu unsurlar arasındadır. D vitamini içeren besinler arasında süt,ayran,kefir,peynir,yoğurt,tonbalığı,tereyağı,karaciğer ve yumurta sarısı vardır.
Yağda çözünen bir vitamin olan D vitamini,fosfor ile birlikte kalsiyumun emiliminde ve kemiklerde depolanmasında görev alır. Vitamin D, tip 1 diyabet gibi çeşitli hastalıklara karşı koruma sağlar. Aslında adına rağmen vitamin D, bir vitamin değil, prohormon veya bir hormonun öncüsüdür. Vitaminler vücudun yaratamayacağı besinlerdir ve bu nedenle, besinler aracılığı ile alınabilir. Bununla birlikte, vücut D vitaminini üretebilmektedir. Vitamin D’nin vücutta birçok rolü vardır. Bağışıklık,beyin ve sinir sistemi sağlığını desteklemek, insülin seviyelerini düzenlemek, diyabet yönetiminin desteklenmesi, akciğer fonksiyonu ve kardiovasküler sağlığı desteklemek ve kansere karışan genlerin ekspresyonunu etkilemek gibi etkileri vardır.
Vitamin D’nin kemik metabolizmasındaki ilk etkisi bağırsaktan kalsiyumun absorbisyonunun hızını artırmaktır. İkinci olarak kemik ve böbreklerden kana kalsiyum transfer etmesidir. D vitamini eksikliği, daha düşük kemik mineral yoğunluğuna ve artmış kemik yoğunluğu (osteoporoz) veya kemik kırığı riskine sebep olabilir. İskelet sisteminde ortaya çıkan hastalıklar, raşitizm ve osteomalazi,vitamin D eksikliğinde görülebilir.

Yetersizliğinde Görülen Durumlar


RAŞİTİZM

Raşitizm Nedir?

Kemik gelişimini etkileyen bir durumdur. Kemik ağrısı, kemik deformitelerine yol açabilen zayıf kemiklere sebep olur.
Kimlerde Görülebilir?
Çocuklarda, (özellikle küçük yaşlarda, yani süt çocuklarında gözlemlenebilir. Nadiren de olsa daha ileri yaşlardaki çocuklarda da rastlanabilir.)
Tanı

Kan testi, röntgenler, kemiklerdeki kalsiyum oranını ölçen DEXA  (özel, pahalı ve her yerde bulunmayan bir cihaz) taraması ile ilgili doktor tarafından tanı koyulabilir.
Tedavi
 Güneşe maruz kalınmasının ve D vitamini takviyesinin sağlanması ile raşitizm belirtileri ortadan kaldırılabilir.

OSTEOMALAZİ

Osteomalazi Nedir?
Kemiklerin zayıflamasıdır.Kemik oluşumu ile ilgili problemler, osteomalaziye sebep olabilir. D vitamini eksiliği osteomalazinin en yaygın nedenidir. Kalsiyum emilimine sebep olan D vitamini eksikliğinde, raşitizmin yanı sıra, osteomalazi de görülebilir. Bu hastalıkta raşitizme göre kemikler daha yumuşaktır.
Kimlerde Görülebilir?
Osteomalazi, raşitizmden farklı olarak, daha çok çocuklarda değil, yetişkinlerde görülür.
Tanı
Raşitizm ile benzer tanı yöntemleri kullanılır. D vitamini eksikliğinde yanlış tanı koyulan hastalar, osteomalazi riski ile karşı karşıya kalmaktadır.
Tedavi
D vitamini eksikliğini ortadan kaldırabilecek bir tedavi yönetmi uygulanması gerekmektedir.


 Bizim ülkemizde 60 yaşın üzerindeki kişilerde D vitamini eksikliğinin görülme yoğunluğu yaklaşık olarak  %33’tür. Kapalı giyim tarzını benimsemiş adolesan kızlarda D vitamini eksikliğinin yoğunluğu %60-%87 arasındadır.
Gereksinim
Güneş ışınlarının kişilerle ne derece temas edeceği bilinmediğinden dolayı, günlük ihtiyaç tam olarak bilinmemektedir. Bebeklere 1 günde ortalama 2.5-5 mikrogram (100-200 IU) vitamin D’nin raşitizmi engelleyip,normal seviyede kireçlenmeyi sağladığı bulunuyor. Fakar vitamin emilimi, alınma durumu düşünülünce, D vitamininin daha yüksek standartları haber verilmiştir. 1 IU vitamin D vücuda alındığında, 0,025 mcg (mikrogram) kolekalsiferol (vit.D3) etkinliğine eşittir.

D Vitamini İçin Önerilen Tüketim Oranları
0-1 yaş arası bebeklerde günlük 400 IU (10 mcg),
1-18 yaş arası adolesanlarda günlük 600 IU (15 mcg),
70 yaş üstü yaşlılarda 800 IU (20 mcg),
Gebe ve emziklilerde 600 IU (15 mcg) D vitamini tüketimi önerilmektedir.

Obez, çocuk ve yetişkinler ile antikonvulsant,glukortikoidler ve AIDS tedavisi görenlerin, önerilerin 2-3 katı daha fazla almalarının gerektiği belirtilmiştir. Fazla D vitamini tüketiminde zehirlenmeler görülebilir.

Kabul Edilebilir Üst Limitler
6 aydan küçük bebekler için 1000,
7-12 ay için 1500,
1-3 yaş için 2500,
4-8 yaş için 3000,
9-18 yaş için 4000,
19 yaş üstü için 1000 IU olarak belirlenmiştir.

D vitamini yetersiz görüldüğünde tedavi dozları da belirlenmiştir. 18 yaş altı çocuk ve gençlerin günlük 2000 (haftada bir 50.000) IU, yetişkinlikteki yetersizlik için günlük 6000 IU (haftada bir 50.000) önerilmiştir. Obez bireyler ve vitamin D metabolizmasını etkileyen ilaç kullanan bireyler ile emilim bozukluğu olan bireylerin daha yüksek doz ile tedavi edilebileceği belirlenmiştir.
Her gün baş, yüz, kol, el ve ayak olmak üzere kış aylarında yarım saat kadar güneş ışınlarıyla temas etmek ve yeterli beslenme ile (her gün 1 yumurta, 2 su bardağı süt, haftada bir iki kez yağlı balık ürünleri tüketilmesi) D vitamini gereksinimi karşılanabilir.


Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir